Thursday Feb 03, 2022

Origins of “Human”

Ik zat in mijn klas Milieukunde, in de volksmond bekend als BiSci 3, toen professor Uhl ons vroeg na te denken over onze relatie als mens tot de bodem en tot de aarde. Hij legde een onjuist verband tussen de oorsprong van de woorden “Aarde”, “Mens” en hun etymologie.

Dit vond ik nogal vreemd, de boodschap die Uhl wilde uitdragen was er een van inclusiviteit en onderlinge verbondenheid, maar zijn uitleg van de etymologie die hij aanbood was volkomen onjuist. De ware historische context en etymologie van de termen zijn even geldig, zo niet meer geldig voor het punt dat hij maakte.

Uhl’s bewering (hier te bekijken samen met de rest van de lezing) is dat “de aarde” een afstandelijke term is om te verwijzen naar de planeet kopen, en biedt de oplossing van “Eairth”.

“Eairth”, zo wordt verondersteld, is een veel menselijker term voor onze planeet. De lucht in Eairth drukt uit dat we allemaal in de atmosfeer leven en dat die door ons allen stroomt, met een kleine letter “i” in het midden die aangeeft dat wij, mensen.

Een herschepping van het beeld dat Uhl voor ogen had in zijn “Eairth”-beschrijving

Deze bewering is dubieus, het woord aarde is afkomstig van een Proto-Germaans woord dat vuil, grond of aarde betekent. Het is niet zomaar een betekenisloze term, en de feitelijke oorsprong plaatst het in een veel nauwere relatie tot de mens.

Hij gaat verder met te beweren dat onze band met de bodem intiem is, dat het Latijnse woord voor bodem “humus” afkomstig is van het woord “mens”.

Humus en humanus (waar we de moderne mens vandaan halen) waren in het Latijn volledig gescheiden termen, de een was helemaal niet gebaseerd op de ander. Het is echter wel waar dat het verwante termen zijn. De twee woorden, samen met andere Latijnse termen zoals homo (b.v. Homo Sapiens), komen uit een uitgestorven, 6000 jaar oude taal genaamd Proto-Indo-Europees of P.I.E.

Het P.I.E. woord *dʰéǵʰōm betekende aarde, bodem, en is waar de Latijnse homo, humanus, en humus allemaal hun oorsprong hebben.

Kort overzicht van de etymologie van “mens”. Oorspronkelijk was het een bijvoeglijk naamwoord van het Latijnse “homo”, maar het kwam in het Engels terecht via het Frans.

*dʰéǵʰōm werd rechtstreeks in het Latijn opgenomen als het woord humus, dat strikt verwijst naar vuil en aarde. Humanus en homo kwamen eigenlijk van een ander P.I.E. woord *ǵʰm̥mṓ. Dit woord is een wijziging van *dʰéǵʰōm en werd gebruikt om naar ons te verwijzen, de letterlijke betekenis is dichtbij aardling of wezen van de aarde. Aarde verwijst hier naar de grond, vuil, enz.

Deze associatie van de mens als een “wezen van de aarde” is wijdverbreid, zelfs het bijbelse verhaal over het ontstaan van de mens heeft het leven dat in een hoopje stof werd geblazen. Het is geen toeval dat hij Adam wordt genoemd, van het Hebreeuwse adamah, dat grond betekent.

De eigenlijke historische connotaties en ideeën rond de mens plaatsen ons reeds als één met en deel van de aarde. Hun etymologie is nauw verwant, beide komen voort uit het idee dat ze intiem deel uitmaken van het vuil, van de aarde. Ik denk dat Prof Uhl probeerde ons als mensen te doen beseffen hoe verwant en onderling verbonden we allemaal zijn met de planeet en de grond waarop we lopen. Hij was zich er misschien niet van bewust hoe ver terug en hoe diep de traditie van dit idee reikt.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Back to Top